Lahey’de, 26 Şubat 1992’de Hocalı’da hayatını kaybedenler için anlamlı bir anma programı düzenlendi. Hollanda Azerbaycan Türk Kültür Derneği tarafından, Hocalı Soykırım Anıtı önünde gerçekleştirilen törene Türk ve Azerbaycan toplumundan çok sayıda kişi katıldı.
Anma programında; AK Parti İstanbul Milletvekili Şamil Ayrım, Türkiye’nin Lahey Büyükelçisi Fatma Ceren Yazgan ve Azerbaycan’ın Lahey Büyükelçisi Mammad Ahmadzada başta olmak üzere çeşitli sivil toplum kuruluşu temsilcileri ve vatandaşlar hazır bulundu.
Program Saygı Duruşu ve Kur’an Tilavetiyle Başladı
Katılımcılara karanfillerin dağıtıldığı tören, saygı duruşu ve Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başladı. Protokol üyeleri anıta çelenk bıraktı. Azerbaycan dil dersleri alan çocuklar ise, katliamda hayatını kaybeden çocuklar anısına anıta karanfiller bıraktı.
Program kapsamında ayrıca Hocalı’da yaşananları anlatan fotoğraf ve resim sergisi düzenlendi, katliamı konu alan bir video gösterimi yapıldı.
Azerbaycan Türk Kültür Derneği Başkanı İlhan Aşkın açılış konuşmasında, Hocalı’da yaşanan insanlık dramının unutulmaması gerektiğini vurguladı ve uluslararası kamuoyuna adalet çağrısında bulundu.
Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Lahey Büyükelçisi Mammad Ahmadzada, “Bugün burada, 34 yıl önce gerçekleşen Hocalı soykırımının kurbanlarının aziz hatırasını anmak için toplandık. Bu etkinliği düzenledikleri için Hollanda-Azerbaycan Türk Kültür Derneği’ne ve başkanı Sayın İlhan Aşkın’a, ayrıca Hollanda toplumunda Hocalı hakkındaki gerçeğin farkındalığını artırmaya verdikleri destek için tüm Azerbaycan ve Türk topluluk örgütlerine ve Hollanda’daki yurttaşlarımıza derin şükranlarımı sunmak istiyorum. 25-26 Şubat 1992 gecesi, Hocalı şehrinde Ermeni silahlı kuvvetleri Azerbaycanlı sivil halka karşı son derece vahşi bir katliam gerçekleştirdi. Sonuç olarak, 613 masum insan- kadınlar, çocuklar ve yaşlılar vahşice öldürüldü. Onların öldürülmesinin tek nedeni Azerbaycanlı olmalarıydı. Ermenistan’ın Azerbaycan’a karşı askeri saldırganlığının doruk noktası haline gelen Hocalı soykırımı, yalnızca Azerbaycan halkının hafızasına kazınmış derin bir trajedi değil, aynı zamanda insanlık tarihinde de ağır bir insanlık dramıdır. Uluslararası insancıl hukukun ağır bir ihlali ve sivil halka yönelik planlı ve sistematik bir şiddet eylemi olan bu olay, özünde insanlığa karşı bir suçtur.” dedi.
Programda konuşan T.C. Lahey Büyükelçisi Fatma Ceren Yazgan, Türkiye’nin Hocalı’da yaşanan katliamın acısını, Azerbaycan halkıyla birlikte derinden hissetmeye devam ettiğini söyledi.
Hocalı’da katliam yapanların hala Türkiye ve Azerbaycan’a karşı “temelsiz” suçlamalar yöneltmeye devam ettiğini belirten Yazgan, “Tarihsel gerçeklere rağmen bu tür ithamların bazı çevrelerde karşılık bulması bizi derinden yaralamaktadır. Aynı zamanda Hocalı Katliamı, Soğuk Savaş sonrası kurulan dünya düzeninin adaletsizliğini, jeopolitik körlüğünü, vicdansızlığını ve çifte standardını ortaya koyan olayların başında gelmektedir.” ifadelerini kullandı.
“Hocalı’da yaşananlar bir savaşın değil, açık bir katliamın adıdır”
AK Parti İstanbul Milletvekili Şamil Ayrım, Hocalı Katliamında sadece bir şehrin işgal edilmediğini, insanlığın hedef alındığına dikkati çekerek, “Hocalı’da yaşananlar bir savaşın değil, açık bir katliamın adıdır. Bu vahşet, insanlığa karşı işlenmiş ağır bir suç olarak tarihe kara bir leke şeklinde kazınmıştır. Buna rağmen uluslararası toplumun uzun yıllar boyunca yeterli duyarlılığı göstermemesi, adaletin gecikmesi acımızı daha da derinleştirmiştir.” değerlendirmesinde bulundu.
Ayrım, uluslararası topluma yaptığı çağrıda Hocalı’da yaşananların tanınması gerektiğini vurgu yaparak, “Bu insanlık suçunun sorumlularının uluslararası hukuk önünde hesap vermesi için gereken adımları atın. Çünkü adalet, sadece geçmiş için değil, gelecekte benzer acıların yaşanmaması için de gereklidir.” dedi.
Programda ayrıca Den Haag Belediye Başkan Yardımcısı Saskia Bruines, Azerbaycan Diaspora Fonu Başkanı Ekrem Abdullayev, Türkiye–Azerbaycan Dernekleri Federasyonu Başkan Vekili Perviz Mehmetzade ve Azerbaycan Koordinasyon Kurulu Başkanı Elsever Mammadov da günün anlam ve önemine dair kısa birer konuşma gerçekleştirdiler.
Gençlik Şubesi sorumlusu Tuğrahan Aşkın tarafından sunulan program, çocuklara hediyelerin takdim edilmesi ve katılımcılara yapılan ikramla sona erdi.
Mehmet Ali TOPCU /LAHEY